Tα λιπαρά δίνουν ενέργεια στον οργανισμό, ρυθμίζουν τις ορμόνες και τα γονίδια, συμβάλλουν στην υγεία του εγκεφάλου και βοηθούν στην απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών A, D, E και K.
Χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: τα ακόρεστα, τα κορεσμένα και τα trans λιπαρά.
Τα ακόρεστα λίπη, τα οποία είναι υγρά σε θερμοκρασία δωματίου, θεωρούνται υγιεινά λίπη επειδή μπορούν να βελτιώσουν τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, να μειώσουν τις φλεγμονές, να σταθεροποιήσουν τους καρδιακούς ρυθμούς και να βοηθήσουν σε πολλές άλλες λειτουργίες του οργανισμού.Τα ακόρεστα λίπη βρίσκονται κυρίως σε τρόφιμα όπως φυτικά έλαια, ξηρούς καρπούς, σπόρους και ψάρια .
Ακόρεστα λιπαρά οξέα:
Υπάρχουν δύο τύποι ακόρεστων λιπών:
1. Τα μονοακόρεστα λίπη βρίσκονται σε υψηλές συγκεντρώσεις σε:
Ελαιόλαδο, αβοκάντο, ξηρούς καρπούς.
2. Τα πολυακόρεστα λίπη βρίσκονται σε υψηλές συγκεντρώσεις σε:
Λάδια ηλίανθου, καλαμποκιού και λιναρόσπορου, καρύδια, λιναρόσπορο, ψάρια.
Τα λιπαρά ωμέγα-3 είναι ένας σημαντικός τύπος πολυακόρεστου λίπους.Ο οργανισμός δεν μπορεί να τα παράγει, οπότε πρέπει να προέρχονται από την τροφή.
Ένας εξαιρετικός τρόπος για να λάβετε λιπαρά ωμέγα-3 είναι να τρώτε ψάρια 2-3 φορές την εβδομάδα.
Οι καλές φυτικές πηγές λιπαρών ωμέγα-3 περιλαμβάνουν: σπόρους λιναριού, καρύδια και σπόρους τσία(chia).
Τα υψηλότερα λιπαρά ωμέγα-3 στο αίμα σχετίζονται με χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου και κίνδυνο καρδιακών παθήσεων σε ηλικιωμένους ενήλικες.
Κορεσμένα λιπαρά οξέα:
Όλα τα τρόφιμα που περιέχουν λίπος, έχουν ένα μείγμα συγκεκριμένων τύπων λιπών. Ακόμα και υγιεινά τρόφιμα όπως το κοτόπουλο και οι ξηροί καρποί έχουν μικρές ποσότητες κορεσμένου λίπους, αν και πολύ λιγότερες από τις ποσότητες που βρίσκονται στο κρέας, το τυρί και το παγωτό. Τα κορεσμένα λιπαρά βρίσκονται κυρίως σε ζωικές τροφές, αλλά μερικά φυτικά τρόφιμα έχουν επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λίπη, όπως η καρύδα, το λάδι καρύδας και το φοινικέλαιο.
Η American Heart Association προχωρά ακόμη περισσότερο, συνιστώντας τον περιορισμό των κορεσμένων λιπαρών σε λιγότερο από το 7% των θερμίδων.
Η κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών αυξάνει την «κακή» χοληστερόλη LDL, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων. Μπορεί επίσης να ενισχύει την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Τροφές με κορεσμένα λιπαρά είναι η πίτσα, το τυρί, το γάλα, το βούτυρο, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα προϊόντα κρέατος (λουκάνικο, μπέικον, κρέας, χάμπουργκερ).
Τρανς λιπαρά οξέα:
Τα trans λιπαρά οξέα, δημιουργούνται από τη θέρμανση φυτικών ελαίων, μια διαδικασία που ονομάζεται υδρογόνωση. Αυτή η διαδικασία μετατρέπει επίσης τα έλαια σε στερεά.
Τα λιπαρά trans βρίσκονται επίσης φυσικά στο λίπος του κρέατος και σε λιπαρά γαλακτοκομικά σε μικρές ποσότητες.
Τα τρανς λιπαρά είναι ο χειρότερος τύπος λίπους για την καρδιά, τα αιμοφόρα αγγεία και το υπόλοιπο σώμα αυξάνοντας την LDL χοληστερόλη (κακή) και μειώνοντας την HDL (καλή).
Αυξάνουν τη φλεγμονή, η οποία εμπλέκεται σε καρδιακές παθήσεις, εγκεφαλικό επεισόδιο, διαβήτη και άλλες χρόνιες καταστάσεις.
Το 20 έως 35% των θερμίδων που καταναλώνονται καθημερινά πρέπει να προέρχεται από λιπαρά.
Σημείωση: 1 γραμμάριο λίπους ισούται με 9 θερμίδες.
Η λέξη “λίπος” προκαλεί σε όλους δυσφορία και αναστάτωση. Μάθαμε όμως ότι υπάρχει και “καλό” λίπος. Με την βοήθεια Διατροφολογικών Προγραμμάτων από τον ειδικό Διατροφολόγο, αξιοποιούμε τα “καλά” λιπαρά, ελαχιστοποιουμε τα “κακά” λίπη και έχουμε πάντα, όχι μόνο σώμα λεπτό και σφριγηλό, αλλά και καρδιά δυνατή, αγγεία καθαρά και ελαστικά.